تصاویری منتخب از عکس های سازندها و پدیده های زمین شناسی ایران

 گسل تیپیک در سازند سرخ بالایی (کیلومتر 50 اتوبان زنجان-تبریز)

 تصویری از کوه های آلاداغ (رنگارنگ)، سازند سرخ بالایی، اتوبان زنجان-تبریز

 چین خوردگی ماسه سنگ های سازند لالون در روستای روته، شمال شرق تهران

 ماسه سنگ سرخ رنگ لالون، روستای لالان، فشم

 باند های ژیپس موجود در رسوبات سازند سرخ بالایی، قزوین

 کنلگومرای میوسن با سیمان بسیار مقاوم و شکستگی ذرات، خرم آباد

 سازند سرخ کشکان، 60 کیلومتری شمال شرق خرم آباد

 قطعات چرتی بزرگ در کنگلومرای سازند کشکان

 سازند کشکان در خرم آباد

 دگرگونی های درجه پایین در گردنه زالیان، مربوط به زون سنندج سیرجان

 توالی های چین خورده و بهم ریخته در اتوبان زنجان-تبریز

 آثار فسیلی در بلوک های ماسه سنگی در جلفا

 فلوت مارک های زیبا در بلوک های ماسه سنگی جلفا

 آثار فسیلی در بلوک های ماسه سنگی در جلفا

 پهنه تبخیری باقیمانده از دریاچه ارومیه

 لاهار های مربوط به آتشفشان سهند در مسیر تبریز-کندوان

 توالی های آهکی مربوط به چشمه های آب گرم، آذربایجان شرقی، صوفیان

  توالی های آهکی مربوط به چشمه های آب گرم، آذربایجان شرقی، صوفیان

ویدئوی دریاچه ارومیه

ویدئوی بازدید از سازندهای پالئوزوئیک البرز در تاقدیس آینه ورزان

مستند زاگرس مرتفع

نکاتی از مقاله جیمز و وایند (1965)

متأسفانه بسیاری از دوستان زمین شناس فرصت نکردند که مقاله بنیادین جیمز و وایند را مطالعه کنند. لذا در اینجا نکاتی از مقاله جیمز و وایند (1965) تحت عنوان "فرهنگ چینه شناسی منطقه مورد توافق کنسرسیوم ایرانی نفت" که به بررسی چینه شناسی زاگرس می پردازد، بطور خلاصه آورده می شود. امیدوارم این نکات برای شما مفید باشند.

1) جیمز و وایند به ترتیب زمین شناس و فسیل شناس ارشد شرکت اکتشاف وتولید نفت ایران بودند.

2) این مقاله به بررسی چینه شناسی و تطابق رسوبات تریاس تا پلیو-پلئیستوسن در ناحیه مورد نظر می پردازد و واحدهای تعریف شده را با واحدهای چینه شناسی عراق، کویت و عربستان مقایسه می کند.

3) ناپیوستگی های ناحیه ای انتهای آپتین، بین سنومانین-تورونین و ائوسن را در این رسوبات کمابیش پیوسته گزارش می کند.

4) یک ناپیوستگی زاویه دار را در بخش فوقانی گروه فارس مربوط به میو- پلیوسن معرفی می کند.

5) از تریاس تا کرتاسه پسین رسوبگذاری کربناتی-شیل تحت تأثیر حرکت های خشکی زایی بوده و همزمان با شروع فعالیت های کوهزایی زاگرس (از کرتاسه پسین تا پالئوژن) رسوبگذاری همراه با تغییر رخساره و ضخامت مشخص بوده است.

ادامه مطلب

ادامه نوشته

زندگینامه دکتر میرعلی اکبر نوگل سادات

دکتر نوگل سادات در سال 1324 در تهران به دنیا آمد. ایشان همزمان با اتمام دوره کارشناسی زمین شناسی در سال 1348 از دانشگاه تهران یک دوره کارآموزی در زمینه "روش های تهیه نقشه های زمین شناسی و اکتشافات معدنی" در معادن جیوه ترکیه تجربه کردند. سپس با گذراندن کارشناسی ارشد زمین شناسی  در دانشگاه تهران (1352) برای ادامه تحصیل به کشور فرانسه عزیمت نمودند. استاد با سخت کوشی فراوان موفق به کسب مدارج کارشناسی ارشد و دکترای تخصصی در زمین شناسی کاربردی از دانشگاه Fourier (گرونوبل فرانسه) در سال های 1356 و 1357 گردید.

مطابق رزومه کاری ایشان در طی دوران تحصیل (از سال 1350) تا آذر سال 1374 در سازمان زمین شناسی کشور اشتغال داشتند و معاونت زمین شناسی این سازمان در بین سال های 1361 تا 1364 بر عهده ایشان بود. آقای دکتر در طی سالهای اشتغال در سازمان زمین شناسی، نیز در فعالیت های مختلف علمی- پژوهشی مشارکت داشند. از جمله این فعالیت های علمی می توان به مشاور فنی وزارت معادن فلزات (1365-1366)، قائم مقام و عضو هیئت تحریریه طرح تدوین کتاب زمین شناسی ایران (1369 تا 1375)، مدیرفنی و ناظر پروژه زمین شناسی خرد قاره ایران مرکزی (1373-1374)، پژوهش در زمینه تکتونیک تجربی و تکتونیک آلپ فرانسه در گرونوبل فرانسه (1975 تا 1978) اشاره کرد.

همزمان با فعالیت های یاد شده بین سال های 1352 تا 1378، آقای دکتر در دانشگاه ها و موسسات مختلف حضور فعالی داشتند و تجربیات خود را در قالب مجموعه دروس مربوط به تکتونیک در اختیار دانشجویان مقاطع مختلف از کارشناسی تا دکتری قرار می دادند. تدریس و سرپرستی در گروه های زمین شناسی دانشگاه­های تهران، تربیت مدرس، شهید بهشتی، تبریز، مشهد در کنار راهنمایی و مشاوره بیش از 35 پایان نامه کارشناسی ارشد و 6 پایان نامه دکتری از جمله فعالیت های دانشگاهی ایشان بود.

همچنین استاد در هیأت تحریریه مجلات (مجله علوم وزارت علوم و آموزش عالی، نشریه علمی وزارت معادن و فلزات) و شوراهای علمی زمین شناسی (کمیته تخصصی زمین شناسی و شورای پژوهشهای زمین شناسی وزارت علوم) عضویت موثر داشتند.

در دوران دفاع مقدس، ایشان مشاور فنی زمین شناسی کمیته آب (1363 تا 1368) و مسئول علمی و فنی واحد پشتیبانی جنگ سازمان زمین شناسی (1366 تا 1368) بودند. در سال 1370 مشاور فنی طرح پژوهشی زلزله شناسی یونسکو و وزارت مسکن و شهرسازی را برعهده داشتند. همچنین دکتر مشاور کمیته ملی کاهش بلایای طبیعی وزارت کشور در سال های 1372 تا 1374 بودند. از سال 1375 تا 1386 به عنوان مدیرعامل موسسه تحقیقات علوم و فنون زمین را فعالیت کردند. در بخش صنعتی نیز آقای دکتر عضو گروه موسس و کارشناسان ارشد شرکت پارس کانی (1380 تا 1391) بودند.

استاد نوگل سادات با بیش از 40 سال تحقیق و پژوهش در بسیاری از طرح های زمین شناسی (گیلان، کرمان، سیستان و بلوچستان) و تهیه نقشه های زمین شناسی (بزمان و مریوان) فعالیت داشتند. یکی از ماندگارترین آثار ایشان که در بین زمین شناسان شاخص است تهیه نقشه تکتونیک ایران و پهنه بندی ساختاری ایران (1993) می باشد که نشان از اشراف علمی ایشان نسبت به زمین شناسی ایران داشت.

بدون تردید آقای دکتر میرعلی اکبر نوگل سادات از برجسته ترین زمین شناسان نوین ایران بود. نام و یاد دکتر نوگل سادات به واسطه زحمات ایشان در زمینه زمین شناسی و تکتونیک ایران همواره زنده خواهد ماند.

 پهنه بندی ساختاری سرزمین ایران (نوگل سادات 1993)

ویدئوی آهک های رودیستی شمال خرم آباد

 ویدئوی آهک های رودیستی شمال خرم آباد

برخی از عکسهای گرفته شده از پدیده های زمین شناسی ایران

نهشته های سازند سرخ بالای در کنار جاده (50 کیلومتری اتوبان زنجان-تبریز)

نهشته های سازند سرخ بالایی در کنار جاده (100 کیلومتری اتوبان زنجان-تبریز)

نهشته های سازند سرخ بالایی در کنار جاده (100 کیلومتری اتوبان زنجان-تبریز)

 مارل ها و تبخیری های چین خورده سازند سرخ بالایی جاده زنجان به طرف تبریز

 ترک های گلی در دریاچه ارومیه

 پهنه نمکی بجا مانده از دریاچه ارومیه

 نهشته های رودخانه ای مربوط به حوضه آبریز دریاچه ارومیه

 ریپل مارکهای رسوبات میوسن (گردنه رازان، 45 کیلومتری جاده خرم آباد به طرف بروجرد)

 استیلولیت های متقاطع سازند گورپی در شمالغرب خرم آباد

 رودیست های مربوط به نهشته های کرتاسه فوقانی در شمال خرم آباد

ویدئوی کمربندهای کوهزایی زاگرس

ویدئوی کمربندهای کوهزایی زاگرس

زاگرس: حوضه رسوبی یا کمربند کوهزایی؟!

آیا زاگرس یک حوضه رسوبی است؟ آیا کاربرد حوضه زاگرس (Zagros Basin) در نوشته های علمی صحیح است؟ در مطالعه تعدادی از مقالات مختلف متوجه شدم که برخی از اصطلاح "حوضه زاگرس" استفاده می کنند. باید متذکر شوم که کاربرد این اصطلاح صحیح و علمی نیست. مفهوم حوضه عمدتاً به یک فروافتادگی پرشده با رسوبات ضخیم در پوسته زمین (روی پی سنگ) اطلاق می شود. به عبارت علمی تر حوضه رسوبی مکانی با سوبسیدانس ناحیه ای (در مقیاس صدها کیلومتر) و طولانی مدت می باشد که موجب تجمع و حفظ رسوبات می شود. لذا حوضه رسوبی نتیجه رخدادهای مهم تغییر شکل پوسته است. هر حوضه با ویژگی های زمانی، ابعاد و نوع رسوبات شناخته می شود و دارای حاشیه قابل تعریف است. مکانیسم های مختلفی در ایجاد این سوبسیدانس نقش دارند که به دلیل ریفتی شدن، خم شدگی و سرد شدن لیتوسفر می باشد. حوضه های رسوبی بر اساس جایگاه یا محیط تکتونیکی و مکانیسم سوبسیدانس قابل تقسیم بندی هستند. این مفهوم را نباید با ایالت هیدروکربوری (Petroleum province) و یا کمربند کوهزایی (Orogenic belt) که به ترتیب مفاهیمی جغرافیایی و ساختاری است اشتباه گرفت. حوضه پاریس و حوضه ویلستون مثال هایی از حوضه رسوبی است.

ناحیه زاگرس به بخشی از کوهزایی نوع آلپی در ایران گفته می شود که تشکیل دهنده نوار کوهزایی با جهت گیری شمال غربی و جنوب شرقی است. این ناحیه در طول زمان تحول تکتونیکی و تاریخچه رسوبگذاری متفاوتی داشته است. روندهای ساختاری مهم این ناحیه با رخدادهای تکتونیکی پرکامبرین پسین شکل می گیرد و در ادوار مختلف ماهیت متفاوتی به لحاظ تکتونیکی و رسوبگذاری می یابد. این ناحیه سیستم کششی (اینفراکامبرین تا کامبرین پیشین)، حاشیه غیرفعال و پلتفرمی پالئوتتیس (کامبرین تا کربنیفر)، ریفتی شدن (پرمین-تریاس)، حاشیه غیرفعال نئوتتیس (تریاس تا کرتاسه میانی)، فورلندی و برخوردی (کرتاسه پسین تا حال) تجربه کرده است. اگرچه نتیجه این تغییرات تکتونیکی رسوبگذاری رسوبات ضخیم است ولی این رسوبات در یک محیط تکتونیکی با سوبسیدانس پیوسته توسعه نیافته اند. از طرفی دیگر این رخداد صرفاً محدود به جغرافیای ایران و زاگرس نبوده است. بنابراین استفاده از اصطلاح حوضه زاگرس (Zagros Basin) اشاره به زمان، محدوده جغرافیایی و رسوبات خاصی ندارد. به عبارت دیگر ناحیه زاگرس در ادوار مختلف ناحیه ای با رسوبگذاری (خشکی و دریایی)، خشکی زایی و حتی کوهزایی بوده است.

اصطلاح "حوضه پروفورلند زاگرس" (Zagros Proforeland Basin) که در ادبیات زمین شناسی رایج شده است به درستی اشاره به زمان پروفورلندی (کرتاسه پسین تا میوسن) این ناحیه دارد. بنابراین در استفاده از این اصطلاحات ملاحظات لازم را انجام دهید.