Strata

شاید تعریف تخلخل در ابتدا بسیار ساده و مبتدی باشد ولی زمانی که با مدل مخزنی یک میدان فوق عظیم روبرو هستیم معنای واقعی آن و روش های به دست آوردنش بسیار حیاتی می شود. تخلخل اصطلاحی برای بیان یک ویژگی فیزیکی در سنگ است. تخلخل (Porosity) را می توان درصد حجم فضای خالی موجود در حجم سنگ تعریف کرد که می تواند حاوی سیال باشد. درواقع تخلخل یک نسبت بوده و کمیتی اسکالر (غیربرداری، dimensionless) است. عموماً این واژه با حفره (Pore) اشتباه گرفته می شود. حفره به فضای خالی سنگ اطلاق می شود و ممکن است انواع مختلف بین دانه ای، بین بلوری، قالبی و غیره داشته باشد. تخلخل به روشهای مختلفی (مستقیم و غیرمستقیم) در سنگ مخزن اندازه گیری یا تخمین زده می شود. در اغلب این روش ها از مغزه و داده های لاگ استفاده می شود. امروزه پیشرفت روشها و تکنولوژی های مختلف موجب شده است که این اصطلاح بسته به اینکه از کجا و با کدام روش به دست آمده باشد بار معنایی مختلفی داشته باشد. بطوریکه باید هروقت از تخلخل سخن به میان می آید باید گفته شود کدام تخلخل؟! بویژه زمانی که با تولید هیدروکربور در یک میدان سروکار داریم. تخلخل ممکن است از نوع کل یا موثرباشد، از لاگ تخمین زده شده یا از مغزه اندازه گیری شده باشد. تخلخل حاصل از لاگ دانسیته است یا لاگ نوترون؟ تخلخل اندازه گیری شده از پلاگها با نحوه خشک کردن متفاوت و یا تخلخل حاصل از NMR. هریک از این تخلخل ها بار معنایی مختلفی دارند که باید با یک وسواس علمی با آن برخورد کرد. پس زمانی که از این اصطلاح استفاده می شود باید پرسید کدام تخلخل؟!