مجسمه ابولهول (Sphinx) در مصر یکی از بزرگترین مجسمه های انسان ساخته است. به اعتقاد مصرشناسان و تاریخ‌دانان این مجسمه 2500 سال قبل از میلاد در زمان فرعون خفرع ساخته شده است. ولی مطالعات زمین شناسی توسط دکتر رابرت اسکاچ (Dr. Robert M. Schoch) از دانشگاه بوستون، تشکیک مهمی بر سر سن ساخت آن وارد کرد.

 این مجسمه در سازند آهکی مکاتم (Mokkatam Formation) مربوط به ائوسن (50 میلیون سال پیش) واقع در فلات جیزه است. این سازند در بدنه ابولهول شامل سه عضو یک، دو و سه است. عضو یک (پی مجسمه) از آهکهای خاکستری تیره، فاقد لایه بندی و دارای قطعات مرجان (رخساره های دریای باز) تشکیل شده که با یک ناپیوستگی فرسایشی از عضو دو جدا می شود. عضو دو (بدنه مجسمه) نیز از آهکهای لایه بندی شده و ریزدانه با رنگ زرد و قهوه ای تشکیل شده که با توجه به محتوی فسیلی در محیط لاگونی نهشته شده است. عضو سه (سر مجسمه) متشکل از آهکهای همگن با رنگ قهوه ای و زرد است. به نظر می رسد این کربناته ها در طی الیگوسن-میوسن بالا رانده شده و رخنمون یافته اند.

 

گمان برخی از مصرشناسان براین است که سرمجسمه ابوالهول با بدن آن تناسبی ندارد و ممکن است در اصل به شکل شیر بوده باشد. در زمان فرعون خفرع سر مجسمه با تراشکاری و مرمت به شکل این فرعون درآمده است. در آن زمان از این مجسمه برای مراسم مذهبی و تدفین استفاده می شده است. بر اساس شواهد زمین شناسی دکتر اسکاچ قدمت این مجسمه باید بیشتر از تخمین های قبلی باشد و ظاهراً پیشتر از اهرام ثلاثه مصر ساخته شده است. حفظ شدگی خوب سر مجسمه در مقابل بدنه به شدت هوازده (با باران) از اصلیترین شواهد اظهار شده می باشد. این درحالی است که آخرین دوره بارندگی در مصر به ۴۰۰۰ سال یا ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد بر می گردد. بنابراین احتمالاً ساخت این مجسمه به  ۵۰۰۰  تا  ۹۰۰۰ سال پیش از میلاد برمی‌گردد، زمانی که آن منطقه از میزان بارش بیشتری نسبت به امروز برخوردار بوده است. این موضوع، بسیاری از دانشمندان تاریخ شناس و مصرشناسان را شُکّه کرد زیرا بر طبق ادعای آنها هیچ سند و مدرک معتبری وجود نداشت که ساخت مجسمه‌ی ابوالهول را به زمانی دورتر ببرد.

 

دکتر رابرت اسکاچ

تحقیقات جدیدتر جنجال ایجاد شده توسط دکتر اسکاچ را به چالش کشیده است. بر اساس مشاهدات کریستینسن (Christiansen) اختلاف در هوازدگی سر نسبت به بدن صرفاً ممکن است که به دلیل پتانسیل متفاوت هوازدگی (بویژه به دلیل وجود شکستگی) عضوهای دو و سه باشد. با وجود بحث های مطرح شده از طرف مصرشناسان و زمین شناسان، همچنان ابهام هایی در مورد سن دقیق این مجسمه وجود دارد.

مراجع و مطالعات بیشتر از:

http://www.aeraweb.org/sphinx-project/geology-of-the-sphinx/

http://www.robertschoch.com/geodatasphinx.html

http://www.davidpbillington.net/sphinx2.html

https://en.wikipedia.org/wiki/Sphinx_water_erosion_hypothesis