اگرچه نام چارلز داروین با نظریه فرگشت و انتخاب طبیعی در زیست شناسی اجین شده است ولی سهم او در زمین شناسی را نمی توان نادیده گرفت. در واقع نظریات و دیدگاههای علمی او از شواهد و مشاهدات زمین شناسی نشأت گرفته است. در دویستمین سالروز تولد داروین (12 فوریه 2009) نشریه Nature Geoscience مروری بر فعالیت های زمین شناسی این دانشمند بزرگ داشت.

چارلز رابرت داروین در ۱۲ فوریه ۱۸۰۹ در خانوادهٔ پزشکی ثروتمند از شروزبری در شهرستان شروپ‌شر در انگلستان متولد گردید. او پنجمین نفر از شش فرزند خانواده بود. پدرش رابرت داروین و مادرش سوزانا وِجوُود هر دو از خانواده‌های اصیل انگلیسی مسیحی یونیتارین بودند. وقتی داروین هشت سال داشت مادرش درگذشت. یک سال بعد او را برای تحصیل به مدرسه شبانه‌روزی در شهر همسایه فرستادند. در ۱۸۲۵ پس از صرف یک سال کارآموزی در کنار پدرش برای تحصیل پزشکی به دانشگاه ادینبرو رفت. اما خشونت عملیات جراحی باعث شد که از پزشکی بیزار شود و در عوض نزد یک برده سیاهپوست آزاد شده به نام جان ادمونستن به آموختن تاکسیدرمی مشغول شود. داروین شیفته داستان‌هایی بود که ادمونستن از جنگل‌های بارانی آمریکای جنوبی برایش تعریف می‌کرد (منبع).

سفر او با کشتی بیگل، که پنج سال (1832-1838) به طول انجامید، نقطه عطفی در زندگی او بود. در طی این سفر، چارز کتاب اصول زمین شناسی (Principles of Geology) چارز لایل را همراه داشت و بطور عمیق آنرا مطالعه کرد. داروین بیشتر وقت خود را در سفر صرف بررسی های زمین شناسی، مطالعه سنگواره‌ها و موجودات زنده کرد. زندگی او در اوایل قرن نوزدهم، با دوران طلایی مطالعات زمین شناسی همزمان بود.

بعد از سفر با بیگل او چندین نوشتار زمین شناسی (کتاب و مقاله) تحت عنوان مشاهدات زمین شناسی جزایر آتشفشانی، ساختار و مشاهدات زمین شناسی از آمریکای شمالی نوشت.

زمین شناسی نقش عمده ای در زندگی و نظریه علمی داروین داشت. مشاهدات زمین شناسی داروین درمورد تشکیل آتشفشان ها، نشست آهسته از صخره­های مرجانی، افزایش ارتفاع کوههای آند توسط زلزله، بستگی فسیلها به گونه نوین در جنوب آمریکا موجب درک دو دیدگاه بنیادین برای نظریه های علمی خود شد. زمان طولانی و تغییرات آهسته و همیشگی زمین. اگر زمین قادر به چنین تغییرات عمیقی در طول زمان است چرا موجودات برای انطباق و زنده ماندن در یک محیط همیشه در حال تغییر نتوانند.